Praktische toepassing van de theorie van Innerlijk Familiesysteem om meer inzicht te krijgen in het eigen psychisch functioneren.

De theorie van Innerlijk Familiesysteem stelt dat ieder mens bestaat uit verschillende delen (subpersoonlijkheden), die niet pathologisch zijn. Zelfs schijnbaar problematische delen hebben een beschermende functie, zoals de innerlijke criticus, verslavingsgedrag, uitstelgedrag of de zelf-saboteur. Trauma kan leiden tot afgesplitste delen, zoals angst of boosheid, die eveneens een beschermende rol vervullen. Het doel is om het onderliggende Zelf te herkennen en te versterken, zodat de regie bij het Zelf blijft (de overkoepelende identiteit) en niet bij de delen die impulsief reageren en schuld- of schaamtegevoelens oproepen. Migratie is een langdurig en veeleisend proces dat ingrijpende veranderingen met zich meebrengt. Mensen ontwikkelen nieuwe vaardigheden, verliezen soms een deel van hun identiteit (bijvoorbeeld hun professionele identiteit wanneer ze hun beroep niet meer kunnen uitoefenen), ontdekken nieuwe talenten en ervaren veranderingen in relaties (verlies van oude contacten, opbouwen van nieuwe). Elke verandering vraagt psychische kracht om het nieuwe te kunnen verwerken en te integreren in de bredere identiteit. De hoeveelheid veranderingen tijdens migratie en integratie overstijgt soms de draagkracht van de psyche, wat kan leiden tot gevoelens van innerlijke incoherentie (“ik voel me soms blij door de nieuwe mogelijkheden, maar ook schuldig omdat mijn familie en vrienden nog steeds lijden — wat klopt er nu?”), angst, niet-erkend verdriet (“ik heb hier een nieuw leven opgebouwd, maar ik mis mijn leven van vóór de oorlog”), depressie en andere psychische klachten. De moeilijkheden waarmee vluchtelingen worstelen zijn in werkelijkheid nog veel breder. Psycho-educatie over het innerlijke systeem van delen biedt een krachtig kader om innerlijke conflicten te begrijpen en te verdragen. Met praktische oefeningen leren deelnemers op emotioneel niveau integreren dat het normaal en menselijk is om tegenstrijdige gevoelens te ervaren. In een groepssetting wordt dit effect versterkt: meerdere deelnemers kunnen tegelijk geholpen worden, voorbeelden van anderen werken normaliserend en de intensiteit van innerlijke conflicten neemt af. De groep biedt bovendien een kans tot nieuwe sociale contacten, wat in onze eerdere ervaring met Oekraïense vluchtelingen een belangrijke bron van steun bleek.